Het varkenshert dankt zijn naam aan zijn gedrongen lijf en aan de typische manier waarop hij zich voortbeweegt: met zijn kop omlaag door de dichte begroeiing, als een varken dat voor gevaar vlucht. Zijn donkerbruine vacht, met lichte vlekjes bij de jongen, is een uitstekende camouflage in het hoge gras van de vlakten langs rivieren. Hij zwemt heel goed en duikt zonder aarzelen het water in om aan roofdieren te ontsnappen. Hij is vooral actief bij zonsopgang en zonsondergang. Hij gaat vooral achteruit doordat zijn leefgebied verdwijnt of beschadigd raakt (de overstromingsvlakten worden omgezet in akkers) en door de jacht. In Bangladesh en India is hij wettelijk beschermd.